ການທຳບຸນ ຫຼື ການເຮັດບຸນ ຄືການທຳຄວາມດີດ້ວຍວິທີການຕ່າງໆ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ຊີວິດຂອງຄົນເຮົາມີຄວາມສຸກ. ການເຮັດບຸນ ສ່ວນຫລາຍຄົນມັກຈະເນັ້ນແຕ່ການໃຫ້ທານໃຫ້ແກ່ພຣະສົງ ໂດຍສະເພາະພຣະອົງໃດມີຊື່ສຽງ ຫລື ມີເລື່ອງເລຶກລັບເຂົ້າມາກ່ຽວຂ້ອງ. ຄວາມຈິງການທຳບຸນໃນພຣະພຸດທະສາສະໜາເອີ້ນວ່າ ບຸນກິຣິຍາວັດຖຸ 3 ຄື: ການໃຫ້ທານ (ທານະມັຍ), ການຮັກສາສິນ (ສີລະມັຍ) ແລະ ການພາວະນາ (ພາວະນາມັຍ).
2007 ເປັນປີໂຊກປີລາບຂອງ ພອນໄຊ ເພາະເຂົາໄດ້ເຂົ້າເຮັດວຽກສັງກັດລັດສົມກັບຄວາມໃຝ່ຝັນຂອງເຂົາມາແຕ່ນ້ອຍໆ ແລະ ຕໍ່ມາພຽງແຕ່ສາມເດືອນ ເຂົາກໍໄດ້ຮັບການຄັດເລືອກໃຫ້ເປັນໜຶ່ງໃນສີ່ຄົນທີ່ຈະສົ່ງໄປຝຶກອົບຮົມພາສາອັງກິດໄລຍະສັ້ນຢູ່ຕ່າງປະເທດອີກ. ສຳຫລັບຄົນບ້ານນອກຄອກນາ ລູກຊາວນາໝາເຕົ່າຢ່າງພອນໄຊແລ້ວ ການໄດ້ເຮັດວຽກນຳລັດ ກໍຖືວ່າເປັນບຸນຫລາຍແລ້ວ. ອາດຈະເປັນເພາະຄວາມດຸໝັ່ນຂະຫຍັ່ນພຽນຕໍ່ການຄົ້ນຄວ້າຮ່ຳຮຽນ ເຊິ່ງມີດີກຣີຈົບປະລິນຍາຕີຈາກມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດສາຂາພາສາອັງກິດ ຫລື ຍ້ອນບຸນວາດສະໜາມາແຕ່ປາງກ່ອນຂອງເຂົາກະບໍ່ຮູ້? ເຂົາຈຶ່ງໄດ້ ໄປຕ່າງປະເທດ ຄັ້ງອິດໃນຊີວິດ.
ຊີວິດຄືການເດີນທາງ ຊີວິດຄືການຕໍ່ສູ້ ເພາະທຸກຊີວິດຕ້ອງເດີນທາງໄປຂ້າງໜ້າແລະຕໍ່ສູ້ກັບອຸປະສັກນາໆປະການກວ່າຈະເຖິງ ຈຸດໝາຍຂອງຊີວິດ. ຫາກຊີວິດບໍ່ມີຈຸດໝາຍ ການເດີນທາງກໍເມື່ອຍລ້າໆ ແລະ ການຕໍ່ສູ້ກໍໄຮ້ປະໂຫຍດ ເຊິ່ງເສຍຊາດທີ່ເກີດມາເປັນມະນຸດ. ເຄີຍຖາມຕົນເອງບໍວ່າຈຸດໝາຍຂອງຊີວິດເຮົາແມ່ນຫຍັງ? ເມື່ອກຳນົດຈຸດໝາຍໄດ້ແລ້ວ ເຮົາຈະເຮັດແນວໃດໃຫ້ໄປເຖິງຈຸດໝາຍດັ່ງກ່າວ.
ອະຣິຍະສັດ ຫຼື ອະຣິຍະສັຈ ໝາຍເຖິງຂອງຈິງອັນປະເສີດ ຫຼື ຂອງຈິງທີ່ຫ່າງໄກຈາກຂ້າເສິກມີ 4 ປະການຄື: ທຸກ (ທຸກຂ໌), ສະມຸໄທ (ສະມຸທັຍ), ນິໂຣດ (ນິໂຣທ) ແລະ ມັກມີອົງ 8 (ມັຄ) ເຊິ່ງເຈົ້າຊາຍສີທັດທະໄດ້ຊົງຄົ້ນພົບ ແລະ ຕັດສະຮູ້ເປັນພຣະພຸດທະເຈົ້າໃນວັນເພັງເດືອນ 6 ຢູ່ກ້ອງຕົ້ນສີມະຫາໂພ (ພຸດທະຄາຍາໃນປະຈຸບັນ), ປະເທດອິນເດຍ. ອະຣິຍະສັດ 4 ຖືວ່າເປັນຫຼັກສຳຄັນຂອງພຸດທະສາສະໜາ ທີ່ຊາວພຸດທັງຫລາຍຈະຕ້ອງເຂົ້າໃຈຢ່າງເລິກເຊິ່ງ ເພື່ອນຳໄປປະພຶດປະຕິບັດໃຫ້ເກີດມັກ, ຜົນ ແລະນິບພານ ອັນເປັນຄວາມສຸກນິຣັນດອນ ເຊິ່ງເປັນຈຸດໝາຍສູງສຸດຂອງພຸດທະສາສະໜາ.
ຄຳສັບໃນພາສາອັງກິດຈັດແບ່ງອອກເປັນ 8 ຊະນິດ ເອີ້ນວ່າ Parts of Speech ຫຼື ພາສາລາວແປວ່າ “ສ່ວນຕ່າງໆຂອງຄຳເວົ້າ”. 5 ຊະນິດ ສາມາດຜັນແປງຄຳເປັນ ໜຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍທິດທາງຄື: ສ່ວນ 3 ຊະນິດທີ່ເຫຼືອແມ່ນບໍ່ຜັນຄຳ ໄດ້ແກ່ ຕົວຢ່າງ: the preposition “in” ກໍແມ່ນ “in” ຕະຫຼອດໄປ; the conjunction “but” ກໍແມ່ນ “but” ຕະຫຼອດໄປ ໂດຍບໍ່ມີການຜັນຄຳແຕ່ຢ່າງໃດ. ຄຳວ່າ ຜັນປ່ຽນຄຳ (inflection) ໝາຍເຖິງການປ່ຽນຮູບຂອງຄຳພາຍໃນ parts of speech ເທົ່ານັ້ນເຊ່ັນ: ແຕ່ວ່າຫຼາຍຄຳສາມາດຜັນແປງ ເພື່ອໃຫ້ມັນເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຊະນິດໃດໜຶ່ງຂອງ parts of speech ທີ່ແຕກຕ່າງກັນເຊັ່ນ: ເຖິງຢ່າງໃດກໍຕາມ, ມີຫຼາຍຄຳທີ່ບໍ່ປ່ຽນແປງຮູບ ແຕ່ວ່າສາມາດເປັນໄດ້ຫຼາຍກວ່າໜຶ່ງຊະນິດຂອງ parts of
To have (have, has, had, had) ເປັນກຳມະພື້ນຖານຂອງພາສາອັງກິດ ແລະ ໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດເຊັ່ນດຽວກັນກັບ to be, to do ເພາະມັນເປັນທັງກຳມະທົ່ວໄປ (general verb) ແລະ ກຳມະຊ່ອຍ (helping verb / auxiliary verb). ນັກຮຽນຈະຕ້ອງຈື່ ແລະ ເຂົ້າໃຈວິທີການນຳໃຊ້ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ. ເພາະຖ້າຍັງສົງໄສ, ກໍເຮັດໃຫ້ເສຍເວລາກັບມາຮຽນຕື່ມອີກ. ພວກເຮົາໃຊ້ to have ເຮັດຫຍັງ ແລະ ໃຊ້ແນວໃດ? To have ເວລາແປເປັນພາສາລາວ ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກແປວ່າ “ມີ”. ແຕ່ເມື່ອຮຽນເລິກເຂົ້າໄປ ຈະພົບວ່າບໍ່ເຫັນຄຳແປເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ໃນປະໂຫຍກເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ຄວນຢຶດຕິດຄຳແປເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງຕາຍຕົວ ຄວນເບິ່ງຮູບຂອງປະໂຫຍກ ແລະ ຄວາມໝາຍທີ່ເໝາະສົມເປັນຫຼັກ. ການແຈກ To have Subject Present Past Past participle I have
To do (do, does, did, done) ເປັນກຳມະພື້ນຖານຂອງພາສາອັງກິດ ແລະ ໃຊ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ ເພາະມັນເປັນທັງກຳມະທົ່ວໄປ (general verb) ແລະ ກຳມະຊ່ອຍ (helping verb / auxiliary verb). ນັກຮຽນຈະຕ້ອງຈື່ ແລະ ເຂົ້າໃຈວິທີການນຳໃຊ້ຢ່າງບໍ່ຕ້ອງສົງໄສ. ເພາະຖ້າຍັງສົງໄສ, ກໍເຮັດໃຫ້ເສຍເວລາກັບມາຮຽນຕື່ມອີກ. ພວກເຮົາໃຊ້ to do ເຮັດຫຍັງ ແລະ ໃຊ້ແນວໃດ? To do ເວລາແປເປັນພາສາລາວ ຄົນສ່ວນຫຼາຍມັກແປວ່າ “ເຮັດ ຫຼື ກະທຳ”. ແຕ່ເມື່ອຮຽນເລິກເຂົ້າໄປ ຈະພົບວ່າບໍ່ເຫັນຄຳແປເຫຼົ່ານີ້ຢູ່ໃນປະໂຫຍກເລີຍ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ຄວນຢຶດຕິດຄຳແປເຫຼົ່ານີ້ຢ່າງຕາຍຕົວ ຄວນເບິ່ງຮູບຂອງປະໂຫຍກ ແລະ ຄວາມໝາຍທີ່ເໝາະສົມເປັນຫຼັກ. ການແຈກກຳມະ To do Subject Present Past Past participle I do
